Đích thân vua là người vác cây rìu đi chặt
Trong tiếng Ê đê, H Drah Jan Kpă có tức là công chúa Hạt mưa, thành ra vị công chúa Ê đê này còn được người Ê đê xưa đến nay gọi kính cẩn và yêu quý với tên Công chúa Hạt mưa. Hai người vợ của vua Po Romé sống hòa bình với nhau trong hoàng cung. Với công lao như vậy nên khi mất, vua được cộng đồng người Chăm tôn thờ như một vị thần.
Theo nguồn sử liệu thì vua Po Romé thuộc tộc người Churu, thuở nhỏ tên là Jakathaot. Quả nhiên sau này điều đó đã thành sự thực, ngày thứ hậu Bia Than Can hạ sinh các công chúa, hoàng tử, là những ngày đế đô Champa say men lễ hội, chào đón người nối nghiệp của vua Po Romé. Có vị chiêm tinh khác nói rằng, muốn nàng Bia Út khỏi bệnh, nhà vua phải triệt đi cây Krek, cây lim thần tượng trưng sức mạnh của vương quốc.
Công chúa Ê đê H Drah Jan Kpă là con gái cưng của một vị tù trưởng người Ê đê. Sang đến vương quốc Champa, sắc của nàng công chúa đã nhanh chóng theo tin đồn đến tai nhà vua. Sắc đẹp của H Drah Jan Kpă được người Ê đê ví đẹp như hạt mưa, có thể tưới mát cả mùa màng khô hạn, đem đến sinh khí mới cho muôn cây, muông thú.
Sau một thoáng ngập ngừng, vua đã làm theo. Po Romé cho lập thủ đô Kraung Ala ở Bal Caung, phát triển công trình thủy lợi như đập Cà Tiêu (Banâk Katéw), đập Chavin (Banâk Caping), đập Marên (Banâk Marén)… tưới cho đồng Kraung Biuh hàng vạn mẫu, củng cố triều đình, trao chức Tả tướng quân, Hữu tướng quân cho Xah Bin, Palak Bin.
Vua Po Romé chết đúng vào lúc vương quốc Champa sụp đổ. [Links()] Tháp Po Romé, tiếng Chăm là “Bimong Po Romé” được xây dựng từ thế kỷ XVII, thờ vị vua Po Romé, vị vua rốt cuộc của vương quốc Champa, là di tích được xếp hạng quốc gia hiện giờ, là một trong những di tích văn hóa quan yếu của dân tộc Chăm.
Nhưng sau này vua Po Romé vẫn cưới thêm một người vợ, là công chúa Ngọc Khoa, con gái của chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên.
Một lần vì muốn sang vương quốc Champa chơi, công chúa Ngọc Khoa đã đóng giả dân buôn qua biên ải. Sau này, vua Po Romé còn có thêm một người vợ là công chúa Ngọc Khoa – con chúa Nguyễn, gọi là nàng Bia Ut, nhưng chỉ có nàng Bia Than Can là người độc nhất vô nhị sinh cho vua Po Romé những đứa con kháu khỉnh.
Công chúa Bia Than Cih được gả cho Po Romé. Rồi thân hành qua Kalentan 7 năm dùi mài kinh Coran lẫn phép, gồng mình để hóa giải mâu thuẫn đạo đang ngày càng trầm trọng trong vương quốc. Sử liệu của vương quốc Champa cũ, có nhiều giai thoại về cuộc đời vị hoàng đế rốt cục là vua Po romé và 3 người phụ nữ, một là công chúa Chăm, một là công chúa Ê Đê, và một là công chúa Ngọc Khoa, con của chúa Nguyễn như trong bài ca Chiêm Thành Ni Danak Po Romé có câu: “Vua Po Romé có 3 vợ: 2 người giống da sậm và 1 người Việt Nam…”.
Một hôm, vua Po Romé đến xứ sở của người Ê đê, ông tình cờ gặp cô gái Ê đê xinh đẹp H Drah Jan Kpă và đã si H Drah Jan Kpă ngay cái nhìn đầu tiên. Sau khi thành thân với người vợ đầu Bia Than Cih (người Chăm Bàni), Bia Than Cih không có con, điều đó làm vua Po Romé khôn cùng đau buồn, cuộc hôn nhân giữa vua Po Romé và hoàng hậu Bia Than Cih nên cũng không trọn vẹn.
Theo sử liệu của người Chăm, khi công chúa Hạt mưa về kinh đô, nhan sắc của nàng như sắc đẹp của nữ thần màng tang, đã chinh phục các thần dân của vua Po Romé. Vì chưa có chồng mà có con, nên mẹ con Po Romé bị ông bà ngoại đuổi khỏi nhà, lang thang từ làng này sang làng khác. Thứ hậu Bia Than Can là người hiền từ, tuy sinh con cho vua Po Romé nhưng biết phận thứ thiếp, nên giữ được mối giao hảo với hoàng hậu Bia Than Cih.
Lúc đó, chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên đang phải lo chiến sự bốn bề, đâu đâu cương vực cũng bị xâm phạm, vì muốn giữ được giao hiếu giữa hai vương quốc nên đã đồng ý gả công chúa Ngọc Khoa cho vua Po Romé. Để tưởng nhớ vị thứ hậu chung thủy và kiêu dũng, dân chúng Champa đã lập một ngôi tháp phụ, bên cạnh tháp Po Romé.
Vài tháng sau, Po Romé lên ngôi vua trị vì giang sơn, sau khi lên ngôi vua lấy tên hiệu là Po Romé, trị vì vương quốc Champa (1627 – 1651). Lúc này, vua Po Mưh Taha đã già nhưng chưa tìm được người nối ngôi, vì ông chỉ có 1 người con gái. Vua cho mời nàng vào cung và ông vua tuổi ngũ tuần nhưng vẫn còn phong thái dạt dào đã bị choáng váng bởi dung nhan nàng công chúa tuổi vừa đôi tám.
Đang thiu thiu ngủ, mở mắt ra chàng nhìn thấy hai cục than lửa đỏ lựng giữa tán lá: một con rồng khổng lồ đang nhìn đăm đắm mình, chàng hoảng hốt bỏ chạy và lạc đường, mãi tối mò mới tìm đến nhà.
Po Romé đã lặn lội đi khắp các xứ sở để tìm thuốc về chữa bệnh cho hoàng hậu nhưng chừng mãi cũng tuyệt vọng. Cậu bé cũng liền tù tù bị giễu cợt tại các nơi biết lai lịch của mình. Chỉ tiếc là vì ham mê nhan sắc của nàng công chúa nước Việt, vua Po Romé dần bỏ quên chuyện chính sự. Định mệnh đã đưa đẩy chàng làm mục đồng cho vua Po Mưh Taha. Khi vua Po Romé gặp H Drah Jan Kpă, vua đã đưa H Drah Jan Kpă về đế đô, cưới nàng làm vợ hai.
Po Romé sinh ra trong một gia đình khá giả ở Panduranga bởi người mẹ đồng trinh.
Po Romé lớn lên trong hoàn cảnh đó, cùng mẹ kiếm sống bằng cách đi chăn trâu thuê. Tháp Po Romé Khi xem kỹ tướng Po Romé, vị chiêm tinh tiến cử chàng lên nhà vua và được ưng ý. Po Romé là một vị vua có nhiều công lớn với dân tộc Chăm và cũng là một người đàn ông rất say mê nhan sắc.
Sau ba nhát, thân cây Krek to lớn đổ nhào, máu Krek tuôn chảy suốt bảy đêm. Tuy nhiên trong 3 người vợ đó, chỉ có công chúa Ê Đê H Drah Jan Kpă – con gái cưng của một tù trưởng Ê Đê, là người đã sinh ra con cái cho vua Po Romé. Một hôm, nghe thấy tiếng Po Romé đuổi chó su nhà, vị chiêm tinh của vua Po Mưh Taha bảo đấy chính là giọng vua ngày mai của Champa.
Khi công chúa Ngọc Khoa ốm nặng, có vị chiêm tinh vào cung Po Romé, phán rằng công chúa không bị bệnh, vị chiêm tinh đã bị vua Po Romé đuổi về quê. Theo Phunutoday. Vua Po Romé lập tức cho người sang gặp Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên, xin hỏi công chúa Ngọc Khoa về làm vợ.
Po Romé có tài bắn cung, mỗi chiều đi về, chàng mang về những thỏ, sơn dương…Truyền thuyết kể là, trưa nọ, ham mê theo dấu chân nai, chàng đi mãi vào rừng đến mệt lả rồi nằm nghỉ dưới gốc cây cao.
Hai người lại mặn nồng hương tình. Nàng Bia Út khỏi bệnh. Ông trở nên vị vua cuối cùng của vương quốc Champa. Công chúa Ngọc Khoa là nàng công chúa có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành của Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên.
Nhưng trong những người vợ vua, chỉ có công chúa Hạt mưa – thứ phi Bia Than Can là dũng mãnh nhảy vào lửa chết theo chồng.
Nàng trở thành thứ hậu Bia Than Can của Po Romé. Về đến hoàng cung, công chúa Ngọc Khoa là ái phi được vua Po Romé nuông chiều nhất. Sáng sau khi thức dậy, thần sắc Po Romé hoàn toàn đổi khác: phương khi, bệ vệ lạ thường.
Tù trưởng rất yêu quý Công chúa Hạt mưa, coi Công chúa Hạt mưa là vật báu trong nhà, luôn nói sẽ tìm cho H Drah Jan Kpă một người chồng xứng đáng. Sau này khi ngôi tháp sụp đổ, tượng bà được đưa vào tháp chính, bên cạnh tượng vua Po Romé.
H Drah Jan Kpă là con gái rượu của vị tù trưởng Ê đê này. Toàn bộ đều tin rằng, nàng Bia Than Can không chỉ là người vợ đẹp của vua Po Romé, mà còn là người sẽ sinh ra đứa con nỗi dõi cho hoàng thất Chăm, đúng như cái tên công chúa Hạt mưa – cái tên của sự đâm chồi, nảy lộc của nàng.
Vượt qua những lời dị nghị, Po Romé lớn vụt lên thành một chàng trai khôi ngô, tuấn tú, vóc dáng khác người.
Po Romé là vị vua có nhiều công trạng đối với sự nghiệp phát triển của dân tộc Chăm như: dung hòa sự mâu thuẫn giữa cộng đồng người Chăm Ahíer (Chăm ảnh hưởng tôn giáo Bà-la-môn) và cộng đồng người Chăm Awal (Chăm ảnh hưởng Hồi giáo cũ).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét