Chiến tranh, trong thảy sự ác liệt của nói chỉ có ý nghĩa khi mỗi sự hy sinh đều hướng đến lý tưởng vì cuộc sống hạnh phúc cho con người
Võ Nguyên Giáp là người nghiên cứu rất nhiều về lịch sử nói chung, trong đó có lịch sử chiến tranh và một trong những nhân vật ông để tâm nghiên cứu nhiều nhất là Napoléon. Năm 1991, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nghỉ hưu ở tuổi 80 và thôi giữ các chức vụ trong Đảng và quốc gia.
Tuy nhiên, cũng chính vì khuynh hướng trên mà con đường học vấn của Võ Nguyên Giáp đã sớm gặp trắc trở.
Mà thầy giáo trong xã hội cũ thì rất có uy tín trong việc tuyên truyền, tập hợp lực lượng”. Gắn liền với giai đoạn lịch sử này là tên tuổi của một vị tướng đặc biệt với trí não rộng mở và trái tim có nhân. ” Vị Đại tướng ý thức Cách đây một đôi năm, đại tướng Võ Nguyên Giáp có một người khách xin được vào thăm.
Bao nhiêu năm cầm quân đánh giặc, liệu nền móng trí thức trong ông có bị nhạt phai ít nhiều? Tư duy ấy có bị chuyện thắng thua chi phối mà quên mất thắng lợi chỉ có ý nghĩa khi xây dựng được những nền móng tiến bộ cho đời sống quần chúng. Cái nhìn ấy cũng đã cách đây hơn 30 năm và giờ đây chúng ta cũng đang đi những bước trước tiên về phía biển… Ngay từ năm 1985, Đại tướng đưa ra những kiến nghị sâu sắc về việc đổi mới quản lý trong khoa học và giáo dục, trong đó Đại tướng nhấn mạnh đến việc phải có chế độ trả công cho cần lao khoa học tương xứng, kết thúc việc thang lương của thầy cô giáo, kỹ sư… lại thấp hơn cả thu nhập của thầy bói, thầy cúng.
Ông nghiên cứu Napoléon như một nhân vật huyền thoại của chiến tranh nhưng song song cũng là mặt trái của chiến tranh.
Bằng tất cả trái tim, chúng tôi đáp lại lời kêu gọi của ông và chúng tôi muốn rằng toàn thể đồng bào người Pháp cùng chia sẻ tình cảm ấy của chúng tôi. Từ những năm 1978, khi tư duy kinh tế thời chiến vẫn còn ngự trị trong toàn từng lớp, ông đã nhìn thấy vấn đề “đẩy mạnh cuộc cách mệnh khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp nước ta”.
Đó là bài phát biểu tại cuộc họp của Liên đoàn các dân tộc bị áp bức trên thế giới tại Bruxelles (Bỉ).
81 ngày đêm, mỗi sớm hôm lại có một đại đội hy sinh. Là một người trí thức, ông luôn trau dồi, học tập để vươn xa trên con đường của hiểu biết vì hơn ai hết, ông hiểu rằng đó chính là nền tảng của cách mạng.
Maurice Bernard, một tía đã viết một bức thư dài gửi những người bạn Pháp ờ Hà Nội, trong đó có đoạn: "Không bao giờ chúng tôi quên được cái đêm đã hội tụ chúng tôi lại với ông Văn, người chỉ huy mà đến nay chúng tôi thấy là người có uy tín nhất, có kinh nghiệm rộng lớn nhất, đã nói với chúng tôi, bằng những câu giản dị và hùng hồn cương quyết, những thế lâu dài mà chưa đạt đích của Việt Minh, để bắt liên lạc được với người Pháp và làm cho người Pháp hiểu.
Tuy những hạn chế của thời đại đã khiến nhiều chiến lược kinh tế của ông không thể thành hiện thực nhưng cho đến hôm nay, những tư duy của ông vẫn khiến chúng ta phải kính trọng về hàm lượng trí óc và con mắt chiến lược trong đó. Quờ điều đó cho thấy đặc thù của Võ Nguyên Giáp là một vị tướng dùng binh bằng bản lĩnh trí não. Thượng tướng Hoàng Minh Thảo đã viết: “Đồng chí Võ Nguyên Giáp xoành xoạch ý thức được rất sâu sắc rằng: người chỉ huy các cấp nói chung, nhất là Tổng tư lệnh phải có bổn phận với từng vết thương và từng giọt máu của mỗi người lính.
Đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người đã đến với cuộc chiến bằng khao khát độc lập của một trí thức trong giao thời lịch sử và ra khỏi cuộc chiến bằng tư cách của một người trí thức biết phụ trách vận mệnh xây dựng, phát triển giang san trong thời bình.
Chính do vậy, dù ở độ tuổi 15, Võ Nguyên Giáp đã tìm thấy trong những nhà cách mệnh đương thời như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh một sự đồng cảm và gần gụi. Năm 1945, sau ngày Nhật đảo chính Pháp, một số người Pháp đã đến với Việt Minh ở khu phóng thích. Có thể nói rằng: rừng và biển có tầm quan trọng rất to lớn chẳng những về mặt tiềm năng các sản phẩm quý báu có thể cung cấp cho tầng lớp mà còn có vai trò gìn giữ môi trường và cân bằng sinh thái tốt nhất đối với tất cả đất đai nước ta, đối với việc phát triển các ngành kinh tế quốc dân trong cả nước.
Đó không đơn thuần là quân sự, là chiến tranh. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là vì sao Bác Hồ lại chọn ông, một người trí thức đảm đang chức Tổng tư lệnh Quân đội mà không phải là những người học chuyên về quân sự? Nhà sử học Dương Trung Quốc đã có một cách lý giải riêng về sự chọn lọc này: “Cụ Hồ quan niệm làm chính trị là phải thay đổi nhận thức con người, vì vậy đích chính trị cần phải được đặt lên hàng đầu, còn khí giới chỉ là công cụ.
Ngay từ những năm tháng đó, Phan Bội Châu đã có một tình cảm đặc biệt với cậu thiếu niên Võ Nguyên Giáp. Sức thu hút của những tư tưởng sống động đã khiến ông xúc động đến mừng rỡ.
Giáo sư Hoàng Tụy kể lại: sáng kiến về bản kiến nghị chấn hưng giáo dục do nhóm 24 nhà khoa học- trí thức gửi lên Chính phủ năm 2004, chính là lấy ý tưởng từ bản kiến nghị của Đại tướng gửi đến nhóm. Ông đã sống trọn thế cuộc bằng tư cách của một người trí thức biết đảm trách vận mệnh của đất nước trong cả thời chiến lẫn thời bình.
Cả thế cuộc ông đã hiến mình cho lý tưởng cách mạng và lý tưởng đó đã trở nên máu thịt trong ông. Tuy nhiên, máu nóng và trí tuệ của ông thì chưa bao giờ ngừng nghỉ.
Năm 1928, lần trước hết ông được xúc tiếp với những bài viết mang tư tưởng cách mệnh của Hồ Chí Minh. Mục đích lâu dài là chuyển đổi cơ cấu kinh tế ven biển thành miền công nghiệp thủy sản trù phú. Ông Giáp có đủ phẩm chất để thực hành nhiệm vụ trên. Là nhà báo, ông đương đầu với ách đô hộ bằng sự phanh phui thực chất bất công và vô nhân của chế độ, song song tuyên truyền ý thức dân chủ và con đường tranh đấu vì ý thức đó.
Mà bạn bè hay nhưng người gắn bó với Võ Nguyên Giáp thời bấy giờ là những ai? Đó là Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Hoàng Hữu Nam…, những ngọn lửa đầu tiên của cuộc cách mạng Dân tộc - Dân chủ sau này. Khi Đại tướng xúc động ôm người cựu chiến binh, chỉ có một câu nói giản dị được thốt lên: “Báo cáo anh, em đã hoàn thành nhiệm vụ!” Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã không chỉ là một vị chỉ huy trực tiếp mà quan trọng hơn, trong tâm khảm của những người lính, ông chính là một lãnh tụ tinh thần.
Nhà sử học Dương Trung Quốc, từng là một người đồng nghiệp - người học sinh của Đại tướng đã đánh giá về tuổi này: “Có thể nói thắng lợi của cách mạng Việt Nam với đích giải phóng dân tộc bao gồm việc giành độc lập dân tộc, và giữ vững nền độc lập ấy trong suốt ba thập kỷ chiến tranh phụ thuộc một phần đông vào tinh thần “uy vũ bất năng khuất” của một đời vàng.
Nó giống như thứ vũ khí có thể kiến lập nền hòa bình, sự tiến bộ nhưng cũng có thể gây ra những cuộc xung đột đẫm máu. Nhưng ít ai biết ngườí thức ấy đã đến với chiến tranh thế nào và càng ít người người trí thức ấy đã ra khỏi chiến tranh như thế nào! Năm 1977, hai năm sau khi thống nhất giang san, theo sự cắt cử của Đảng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp giã biệt chức phận Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã được Hồ Chủ tịch ủy nhiệm từ năm 1945 để nhận công tác ở cương vị mới: Phó Thủ tướng đảm đang lĩnh vực khoa học – kĩ thuật.
Đó là cuộc trường chinh hơn ba thập niên giành độc lập, tự do và thống nhất tổ quốc trước hai đế quốc lớn là đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ.
Câu nói của ông, có thể hiểu rộng ra rằng ông đã không nghĩ cho riêng mình. Trong những hồi ký, Đại tướng nhắc đến lề thói bộc trực lục lại trong trí tưởng của mình những bài học thành công, thất bại của lịch sử mỗi khi ông đứng trước một khó khăn, thử thách.
Thứ ba, đó là thế hệ thèm khát độc lập tự do đến mãnh liệt và ba điều đó hòa trộn với nhau rồi được quy tụ dưới lá cờ cách mạng do Hồ Chí Minh đứng đầu. Năm 15 tuổi, ông đỗ thứ nhì vào trường quốc học Huế. Trong đó, việc mở đường ra biển, làm ăn kinh tế biển được kết hợp chém với quốc phòng.
Theo lời kể của nhà sử học Dương Trung Quốc, thì có rất nhiều người đã hỏi Đại tướng là ông được đào tạo ở trường quân sự nào? Ông giải đáp rằng dài trước nhất của ông là dài trí thức. Cụ có mấy chục bộ sách cổ, kim mà khi mất đi cụ định để lại cho cậu Giáp. Theo tùng san TINH HOA. Dường như trong con người ông, nền móng của một trí thức yêu nước và lý tưởng cách mạng vì mỗi con người Việt Nam xoành xoạch là mục đích cao nhất.
” Tuy nhiên chỉ sau một ngày nghĩ suy, Võ Nguyên Giáp đã khước từ với lý do “không thể là con người ích kỷ, bỏ lại bạn bè trong nước”. Đó là một khát khao dài rộng và sâu sắc hơn một chiến thắng, dù chiến thắng đó có vĩ đại đến bao nhiêu. Đó là một trí tuệ mẫn tiệp và trái tim có nhân. Cho đến bốn giờ sáng ngày 17/9/1972, một ngày sau khi quân ta tháo lui khỏi thành cổ, Đại tướng còn điện trực tuyến hỏi tác chiến chiến trường: “Tôi có thông tin trong thành cổ còn sót lại chín đội viên do ở hầm xa nhau chưa nhận được lệnh rút, còn đang tranh đấu.
Chỉ biết rằng ở người thanh niên ấy, cách mệnh đã trở nên Sứ mệnh tự thân của người trí thức. Bởi ít nhất ông Giáp là một người được đào tạo hết sức chính quy trong bộ máy giáo dục và ông tiếp cận với những kiến thức rất căn bản để tạo nên một nền móng văn hóa kiên cố.
Cho rà ngay!” Một Đại tướng đặt sinh mệnh từng con người lên trên cuộc chiến. Và lý tưởng đó đã mãi mãi trở nên sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong từng hành động, từng nghĩ suy của ông.
Đó không phải là cách đánh mà đại tướng đã vạch ra. Trong tình cảm không có sự phân biệt giữa cấp hàm mà chỉ là những người lính vào sinh ra tử cho cùng một lý tưởng.
Đại tướng đặc biệt nhấn mạnh đến mối quan hệ tổng hòa của các yếu tố đất - nước - rừng - biển trong việc gìn giữ hệ sinh thái và phát triển lâu dài. Bác hỏi: “Việc này chú Văn phụ trách, chú Văn có làm được không?” Ông đáp: “Có thể được”. Ông viết: “Nước ta nằm trên bờ biển thăng bình Dương, bởi thế đất, nước, rừng, biển đều có mối hệ trọng qua lại và tác động lẫn nhau.
Đã được bộ Giáo dục thực hiện theo đề xuất của bản kiến nghị. Thế giới đã truyền tụng ông trong ánh hào quang của một vị tướng với tài chỉ huy và hoạch định chiến lược. Là nhà giáo, ông đã thầm lặng truyền thụ tinh thần yêu nước, tinh thần cách mạng cho các lớp học trò. Ngoài chiến lược về nông nghiệp, Đại tướng Võ Nguyên Giáp còn đề xuất một chiến lược về Kinh tế biển và Khoa học kỹ thuật về biển.
Tôi biết rõ đồng chí Tổng tư lệnh nhiều đêm thao thức, nước mắt ướt đầm, vì được tin một chiến dịch nào đó máu đội viên đổ quá nhiều, mà thắng lợi thì chưa tương xứng. Ngay trong năm đó; Võ Nguyên Giáp đã dự Đảng Tân Việt và từ đây, người thanh niên Võ Nguyên Giáp đã hăng hái xúc tiến quá trình cải tổ của đảng Tân Việt cho đến khi hợp nhất vào Đông Dương Cộng sản Liên đoàn.
Năm 1927 lần trước tiên ông cầm đầu một cuộc bãi khóa để bảo vệ người đồng môn Nguyễn Chí Diểu trước sự áp đặt phi lý trong nhà trường đế quốc. Sự sớm định hình tố chất trong con người Võ Nguyên Giáp đã quyết định hướng đi của cuộc thế ông sau này. Tại sao khi thành lập đơn vị quân sự trước tiên của Việt Nam, Bác gọi là “đội Tuyên truyền phóng thích quân”? Câu nói của Bác khi giao nhiệm vụ cho ông Giáp là cứ tuyên truyền rồi Nhân dân sẽ tìm được vũ khí cho chúng ta.
Thế kỷ XX, lịch sử Việt Nam đã sang trọng hai cuộc chiến tranh mà ở đó, lý tưởng độc lập và khát vọng tự do như là nền móng của dân chủ và nhân quyền đã trở thành sợi dây gắn kết sức mạnh tinh thần của hàng triệu triệu con người.
Dù tuổi cao, sức yếu nhưng trong cuộc sống, ông vẫn đồng hành cùng từng trăn trở, từng suy tư của người dân Việt Nam. Sứ mệnh cách mệnh trong dòng máu trí thức Võ Nguyên Giáp có tố chất của một nhà trí thức lớn, nhìn vào con đường học thức của ông, chúng ta có thể thấy rằng nếu không trở thành một đại tướng, có lẽ ông đã trở nên một học giả thâm uyên. Giờ đây, những suy nghĩ từ cách đây hơn 30 năm ấy mới bắt đầu đi vào cuộc sống… Nếu trong chiến tranh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nức tiếng với khả năng nhìn thấy điểm yếu và tấn công điểm yếu của kẻ địch thì trong thời bình, người trí thức ấy lại tìm ra những thế mạnh nổi bật của nền kinh tế.
Kết quả là ông bị đuổi học. Ông học luật và lại là cha nội dạy sử. Đối với ông, Đại tướng là một người thủ tướng chỉ huy bằng tấm lòng của một con người bác ái. Họ đã tiếp xúc với “anh Văn” (tức đại tướng Võ Nguyên Giáp).
Cho đến giờ những giọt nước mắt của Trung tướng Phạm Hồng Cư - nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội dân chúng Việt Nam vẫn rưng rưng khi nhắc đến tình cảm trong con người đại tướng.
Một cái đầu bốc lửa đã có vấn đề vướng mắc với chính quyền. Sau khi công bố, bản kiến nghị đã có một tiếng vang lớn, và một số những thay đổi về phân ban, chức danh Phó giáo sư, giáo sư.
Khó có thể kể hết các hoạt động của ông để thực hành lý tưởng cách mệnh của mình. ” Trí não máu nóng giữa thời bình có lẽ phẩm hàm Đại tướng và tính huyền thoại của chiến tranh đã khiến con người trí thức trong ông phần nào ít được nhìn nhận và đánh giá.
Cuộc sống của ông khi đó, dù nói ra hay không, cũng đã hiến cho lý tưởng cách mạng vì dân tộc. Do vậy, một cuộc chiến không quan yếu ở chiến thắng, mà quan yếu ở cách chiến thắng và mục đích của thắng lợi.
Có thể nói, khi lý tưởng tìm thấy con đường và những người đồng hành cũng là khi niềm tin sẽ được thăng hoa trong mỗi con người. Nếu muốn, ông đã có thể chọn một con đường trải đầy nhung lụa, với một suất học bổng tiến sĩ ở Pháp do giáo sư Gaétan Pirou, thành viên Hội đồng Giám khảo Đại học Đông Dương đề nghị cấp sau khi nghe lời nhận xét về ông: “Anh ta sáng ý, sáng suốt và rất can đảm.
Trong một đất nước có bờ biển dài hơn 3000 km với 80% dân số là nông dân, tư duy ấy không chỉ bảo đảm sự phát triển bền vững cho nền kinh tế, mà còn đảm bảo cho cuộc sống lâu dài của mỗi người dân. Trong mấy chục năm cuộc thế, ông đã chỉ huy nhiều trận đánh nhiều chiến dịch lớn. Khi đó, Võ Nguyên Giáp mới 16 tuổi. Chỉ một người dám hy sinh cho lý tưởng mới hiểu được những người lính đang ngã xuống đáng quý sao để mỗi trận chiến là mỗi bậc thang vươn đến tầng lớp dân chủ và công bằng.
Ngay từ thời khắc đó, trong con người Võ Nguyên Giáp đã hình thành những thiên hướng cách mạng của một công dân yêu nước, ông không chỉ là một học trò đơn thuần tiếp thụ kiến thức, mà đã là một con người kiếm tìm lý tưởng.
Sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo có truyền thống hiếu học và nền nếp gia phong, ngay từ nhỏ, Võ Nguyên Giáp đã được thụ hưởng một nền giáo dục mang hai tư tưởng khác biệt: tư tưởng lễ giáo của truyền thống phương Đông và những kiến thức khoa học cùng những tư duy tiến bộ của phương Tây.
Theo lời ông kể, chiến dịch Quảng Trị đã nổ ra khi Đại tướng đi chữa bệnh. Và chính thức từ giây phút đó, cái tên Võ Nguyên Giáp đã gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của Quân đội dân chúng Việt Nam. Nhưng chiến thắng thỉnh thoảng đến từ một nơi sâu thẳm hơn.
Đòi hỏi phải xây dựng một môi trường thật sự dân chủ đối với tư duy khoa học, trong đó việc trọng trí thức, khuyến khích hào kiệt đã được Đại tướng dày công xây dựng trong một bản chiến lược công bố từ tháng 1 năm 1989, đến nay đã được gần 20 năm nhưng vẫn chưa bao giờ vơi đi tính thời sự.
#? Có thể nói, bản lĩnh của một trí thức lớn đã được khẳng định đầy thuyết phục qua thử thách của Đảng và Chính phủ.
Dù đã bách niên, Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn như ngọn đèn biển của những người trí thức trước những vấn đề trọng đại của giang sơn. Trở lại thời khắc năm 1944, cuộc đương đầu cách mệnh đòi hỏi phải chuyển từ hình thức chính trị tiến lên hình thức quân sự, Bác Hồ đã quyết định phải tổ chức một đội vũ trang hội tụ để hoạt động. Trên thế giới cũng như ở trong ước, nhắc đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp là nhắc đến Điện Biên Phủ, đến quân sự, đến chiến tranh.
Võ Nguyên Giáp là một trong những tinh hoa trước tiên trong đời vàng đó. Bên cạnh đó, họ đã được hấp thụ một nền học vấn với những tư tưởng văn hóa phương Tây rất căn bản dù rằng trong bối cảnh nền giáo dục của một nước thực dân địa luôn bị thực dân áp bức, đồng hóa.
Dù trưởng thành trong nền giáo dục thực dân, nhưng họ vẫn giữ được những giá trị của nền văn hóa dân tộc, tiêu biểu là nền Quốc học.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét